Comunicación e medios

HUMANIZACIÓN HIPÓCRITA

Todos vimos na televisión as imaxes máis impactantes que se obtiveron do Tsunami que devastou todo o sudeste asiático. Foron dúas semanas nas que tódolos informativos abrían coas mesmas imaxes e co reconto de mortes, sempre o mesmo, intentando exprimir o que xa non se podía exprimir para obtela maior audiencia posible. Pero hai certas preguntas evidentes a responder que tódolos medios de comunicación pasaron por alto. En IAR-Noticias formuláronse e tratáronse de responder algunhas desas preguntas coa axuda de expertos ós que consultaron. Temas como porque non se avisou ós afectados, cómo é que non coinciden os epicentros detectados ou a quen beneficia o tsunami son o centro desta noticia.
Según IAR-Noticias os observatorios estadounidenses detectaron o terremoto e deulles tempo de avisar á súa marina e a tódalas súas bases que se encontraban na zona do índico, pero sen embargo non foron postos en alerta os gobernos dos países afectados. Inmediatamente unhas horas despois da catástrofe, os países afectados recibiron axudas militares dos Estados Unidos. O tsunami brindoulle ós Estados Unidos a oportunidade de "colonizar" o sudeste asiático, lugar rico en gas e petróleo e ter unha importante presencia no mar índico nunha época de guerra de poder con China.
Chegamos a uns niveles de deshumanización realmente preocupantes, ou mellor dito, de humanización hipócrita. Unha época na que os medios de comunicación se mostran "implicados coa causa" cando a única causa que buscan é o seu propio beneficio, causa camuflada na que pretenden implicar á sociedade socializando a información; información que por outro lado está vacía porque a ninguén lle importa o porqué das cousas nin as súas consecuencias, a quen lle importa a verdade?
Todas as persoas que perderon a vida por culpa dese tsunami non teñen a menor importancia para os intereses dos máis fortes, eran persoas que vivían humildemente, que non tiñan poder. Tal vez por iso o sacrificio das súas vidas produciuse sen ningún reparo.
Se queredes vela noticia de IAR pinchade aquí.

DÚAS MORTES PARALELAS

Ser reporteiro pode chegar a ser unha profesión moi perigosa se se fai de forma independiente e se intenta informar de cousas que non interesan ás autoridades. James Hatfield e Gary Webb foron víctimas do seu propio traballo de investigación e ambos o pagaron cunha morte máis que misteriosa, como se dunha película holliwoodiense se tratase, mais esto é real, son dúas historias reais.
James Hatfield escribiu unha biografía sobre George Bush antes das eleccións americanas do ano 2001 titulada O Nerón do s. XXI: George W. Bush presidente. Esta é a biografía sobre o presidente dos Estados Unidos máis completa, a que explica detalladamente a vida de Bush. Fala dos seus negocios, da súa relación coa familia Bin Laden, dos seus fraudes económicos, do seu integrismo relixioso, da súa adicción á cocaína entre outros temas pertencentes ó lado oscuro deste personaxe. Aspectos que máis tarde revelaría Michael Moore no seu coñecido documental sobre o atentado das torres xemelgas, a modo comercial. Hatfield tivo moitos problemas para publicar este libro. O seu primeiro intento de edición foi frustrado polas amenazas de lobby que sufriu o seu editor, polo que os 80.000 libros que estaban preparados para ser distribuídos finalmente foron queimados. Pero finalmente o libro foi publicado meses máis tarde por outro editor pese ó medo do escritor, que sufrira varias amenazas. O día 18 de xullo de 2001, James Hatfield foi atopado morto nunha habitación dun motel. O parte policial alegou rapidamente que foi un suicidio.
Máis recentemente Gary Webb sufriu a mesma sorte. Este reporteiro desvelou en 1996 cómo persoal da CIA vendía droga utilizando o diñeiro para axudar a financiar a revolución contra o goberna sandinista en Nicaragua. Trala publicación da noticia Webb foi víctima dunha forte campaña para derrocala súa reputación, acción que conseguiu que ningún medio o apoiase. Anos máis tarde Gary Webb retomou esa mesma liña de investigación. Foi amenazado, vixiado e perseguido durante varios días ata que apareceu morto no seu domicilio con dúas bala na cabeza. As autoridade xudiciais apelan un suicidio.
Dúas mortes paralelas de dous reporteiros nerteamericanos que non fixeron maior delicto que o de sacar a verdade á luz. Dous exemplos que falan por si sós.

O ÉXITO DE "GRAN HERMANO"

En artigos anteriores falei sobre o cotilleo nos medios de comunicación e comentei a película "O show de Truman". Quero enlazar estes dous artigos para falar do por qué do éxito de "gran hermano". Este foi un concurso que comezou a emitirse en España no ano 2000 e alcanzou un nivel de audiencia nunca visto. Isto pon de manifesto a dónde pode chegar o cotilleo da sociedade, ou mellor dito, o voyeurismo. Non vou explicar en qué consiste este modelo de reality show porque considera que esta explicación sobra (quén non sabe qué é "Gran Hermano"?).
Este programa está bsado nunha novela de George Orwell, 1984, na que o ollo de Big Brother podía observar todos os movementos dos cidadáns. Emitiuse por primeira vez en Holanda e tralo seu éxito a idea foi vendida a unha gran cantidade de países. Ó chegar a España trataron de vendérnolo como un "experimento sociolóxico sobre o comportamento humano en convivencia con outras persoas" pero eu máis ben diría que é un experimento sobre a estupidez humana (con perdón) e sobre cál é a forma máis rápida e sinxela de gañar cartos.
Atopei un documento que analiza o efecto de "Gran Hermano" comparando tres países: España, Portugal e Brasil. Nel compáranse as diferentes versións do reality neses países e explícase o concepto de reality show, dando finalmente unha opinión favorable a este tipo de programas basándose en que alcanzan a máxima audiencia e que dese xeito é o público quen decide o que quere ver. Sinceramente, o documento está bastante ben, pero discrepo nesa última mensaxe, dado que estes programas se apoian fortemente no márketing e nas fortes campañas de promoción en tódolos medios (son comentados en revistas e incluso noutros programas de televisión), e engañan ó público facéndolles crer que son partícipes das accións dos concursantes. Por outra parte a xente empeza a aburrirse deste programa e por iso pretenden modificalo para seguir atraendo ó público, pero sempre sobre a mesma base (seguir durante as 24 horas do día a vida de persoas non famosas ata ese momento e que o público decida quen se queda e quen non). Así naceron programas como El bus, Supervivientes, Operación Triunfo ou Gran Hermano VIP. Estes programas non deixan de ser versións da primeira, e, en definitiva, telebasura.

A GLOBALIZACIÓN DOS MEDIOS

Desde hai uns anos para aquí o tema da Globalización está á orde do día. Cada vez vivimos nun mundo máis globalizado en tódolos aspectos: o económico (por suposto), o tecnolóxico, o cultural, o político... e tamén nos medios de comunicación. As grandes compañías de comunicación e entretenemento absorven ás máis pequenas ou fusiónanse entre elas para alcanzar un mercado o máis grande posible. Así, grupos de información, de telefonía, de cine e grupos informáticos pertencerían a unha soa compañía.
Este proceso de globalización dos medios pode crear grandes consecuencias culturais debido ás poucas opcións de elección que lle queda á sociedade para informarse ou para entreterse. Con isto ós medios quedarálles vía libre para unha maior e mellor manipulación da sociedade.
Disto fala Lisandro Otero nun artigo publicado na sección de "mentiras y medios" de rebelion.org chamado medios de comunicación masiva y rebeldía.

O COTILLEO DOS TEMPOS MODERNOS

Ó ser humano sempre lle gustou indagar e curiosear na vida das demáis persoas. O cotilleo sempre existiu, é unha característica innata dos homes e das mulleres. Pero, como todo no mundo moderno, esta curiosidade pola vida axena elevouse ó extremo e invadiu os medios de comunicación. Antes o cotilleo facíase a escondidas, "espiábase" ós veciños e facíanse comentarios entre dentes ás súas espaldas, ou indagábase con preguntas discretas (indiscretas, perdón). Agora non, agora é un tema de conversación aberto que tén o seu apoio na prensa rosa e na televisión. É o que se pode chamar voyerismo mediático, que ten como principal obxectivo de mira ós famosos. Así, famosos e medios de comunicación crearon unha nova industria, unha enorme fonte de diñeiro. E así naceu unha nova profesión, unha nova maneira de vivir do conto, a deses que se fan pasar por famosos que viven vendendo exclusivas ós medios de comunicación sobre un romance inventado con un famoso ou calquera outra montaxe.
Os chamados programas do corazón que emiten por televisión son os que máis audiencia alcanzan e as revistas de prensa rosa venden millóns de exemplares tódalas semanas. Atribúeselle o éxito destas publicacións a unha función de evasión, é dicir, vendo as gracias e as desgracias dos famosos olvidámosnos dos nosos propios problemas, ou tal vez sexa que nos sintamos mellor sabendo que os famosos tamén sofren e teñen problemas. Pois pode ser, outros peinan bombillas.

MOOLAADÉ

A ablación é un atentado contra a dignidade e a integridade das mulleres. Esto é o que denuncia Moolaadé, unha película africana dirixida por Ousmane Semben. A película está protagonizada por Fatoumata Coulibaly, unha muller que leva moito tempo loitando polos dereitos das mulleres africanas.
A ablación é unha práctica que consiste en estirparllelo clítoris ás nenas e supón o paso de nena a muller. En moitas ocasións concíbese como se fose unha festa e non se lles permite chorar ás rapazas, xa que supón unha cuestión de honra. A orixe da ablación remóntase ó Antigo Exipto e foise estendendo por todo África. Actualmente practícase tamén en algunhas zonas asiáticas e europeas onde residen comunidades de inmigrantes africanos.
Fatoumata Coulibaly, en Moolaadé encarna a Collé Ardo, unha valente muller que protexe a catro nenas que escaparon o día que se lles ía practicala ablación sete anos despóis de conseguir salvar á súa filla da mesma práctica, loitando así contra a inhumanizada tradición do seu pobo.
Co esforzo de Coulibaly e de persoas coma ela estáse a conseguir concienciar ós pobos africanos respeto a esta práctica, pero inda queda moito camiño por diante para erradicar unha tradición tan arraigada como brutal.